به گزارش سلامت نیوز به نقل ازایسنا، دکتر حمید چوبینه، رئیس انجمن علمی تخصصی باروری و ناباروری ایران، ، با اشاره به روش‌های درمان ناباروری، اظهار کرد: IVF یا میکرواینجکشن یکی از روش‌های متداول درمان ناباروری در سراسر دنیاست و با وجود این، ممکن است برخی افراد با انجام این روش در یک یا چند مورد نتیجه دلخواه خود را به دست نیاورند. این موضوع نباید باعث ناامیدی افراد شود و گاهی لازم است این عمل به دفعات انجام شود تا نتیجه دلخواه حاصل شود.

وی افزود: علت این موضوع آن است که مسائل فیزیولوژیکی بدن انسان و همچنین مسائل کروموزومی می‌تواند در این امر دخیل باشد. حتی برای افرادی که مشکل باروری ندارند نیز در شرایط طبیعی ممکن است زمانی که قصد فرزندآوری دارند، در یک یا چند نوبت به بارداری دست پیدا نکنند؛ بنابراین در مورد IVF نیز چنین مسئله‌ای وجود دارد.

چوبینه ادامه داد: از سوی دیگر، ممکن است به دلیل اینکه IVF یک عمل خارج از شرایط طبیعی بدن است، درصدی از خطا و مشکلات نیز در این زمینه وجود داشته باشد که توسط متخصصان در سراسر کشور مورد بررسی قرار می‌گیرد و احتمالاً در مراحل بعدی، با درصد خطای کمتر و شرایط مناسب‌تر، درمان ادامه پیدا می‌کند.

وی با بیان اینکه IVF یک امر تکرارپذیر است، گفت: باید چند نوبت این روش انجام شود تا بتوان در مورد عدم قطعیت اینکه آیا یک فرد با این روش می‌تواند صاحب فرزند شود یا خیر، تصمیم گرفت. پس از آن، متخصصان می‌توانند به خانواده و زوج اعلام کنند که مدل درمانی خود را تغییر دهند. این موضوع از جمله سوالاتی است که گاهی افراد مطرح می‌کنند و لازم دانستم در این زمینه توضیح دهم.

طراحی پلن درمانی از ابتدای مراجعه زوجین

رئیس انجمن علمی تخصصی باروری و ناباروری ایران در ادامه با اشاره به روند درمان زوجین نابارور، اظهار کرد: در همان اوایل ورود یک زوج به مرکز درمان ناباروری، معمولاً یک پلن درمانی برای آنها طراحی می‌شود. گاهی زوجینی که مراجعه می‌کنند، ممکن است سبک زندگی نامناسبی داشته باشند و با اصلاح سبک زندگی یا تجویز برخی داروهای مختصر توسط متخصصان زنان، یا بررسی‌هایی که توسط متخصصان اورولوژی و آندرولوژی و درمان ناباروری مردان انجام می‌شود، اصلاحاتی صورت گیرد. در چنین شرایطی ممکن است داروهای اولیه‌ای تجویز شود که کار بسیار ساده و کم‌هزینه‌ای برای خانواده‌هاست و با همان مرحله احتمال دارد زوجین بتوانند صاحب فرزند شوند.

چوبینه ادامه داد: برای افرادی که با این روش‌ها احتمال دارد درمان صورت نگیرد، یا از همان ابتدا مشخص شود که سلول‌های جنسی مرد یا زن دچار اشکال است، روش‌های پیچیده‌تری در نظر گرفته می‌شود.

از اصلاح سبک زندگی تا IVF و میکرواینجکشن

رئیس انجمن علمی تخصصی باروری و ناباروری ایران افزود: متخصصان امر معمولاً با مشورت یکدیگر در مراکز درمان ناباروری برای این موضوع تصمیم‌گیری می‌کنند. متخصصان زنان، جنین‌شناسان و متخصصان اورولوژی که در مرکز حضور دارند، می‌توانند با یکدیگر برای یک زوج پلن درمانی توصیه کنند.

وی ادامه داد: احتمال دارد مراحل جراحی لازم باشد تا ساختار اسکلتی خانم یا آقا اصلاح شود، یا ممکن است روشی وجود داشته باشد که با بیوپسی از بیضه آقا، اسپرم استخراج شود. همچنین ممکن است فرد دچار اندومتریوز، میوم یا مشکلات دیگری باشد که متخصصان ناباروری و همکاران ما در رشته زنان آن را تشخیص داده و اصلاحات لازم را انجام دهند.

چوبینه گفت: پس از آن، فرد وارد سیکل IVF یا میکرواینجکشن می‌شود و با این روش‌ها و روش‌های کمکی، این خانواده می‌تواند با روش‌های سطح بالاتر صاحب فرزند شود. همچنین در برخی موارد ممکن است نیاز باشد از روش اهدا کمک گرفته شود که البته این روش نسبت به سایر روش‌ها کمتر توصیه می‌شود، اما این احتمال نیز وجود دارد.

۵ نوبت IVF در شرایط مناسب قابل انجام است

وی با اشاره به تعداد دفعات قابل تکرار درمان ناباروری، اظهار کرد: مراحلی مذکور بسته به این است که پیچیدگی امر درمان آن زوج به چه صورت باشد و از روش‌های ابتدایی‌تر تا روش‌های پیچیده‌تر در درمان ناباروری پیش بروند. اگر یک زوج در یک مرکز ذی‌صلاح درمان شوند و با توجه به شرایط سنی خانواده، امکان تکرار و تعدد درمان ناباروری برای آنها وجود داشته باشد، ممکن است یک یا دو مرحله دیگر لازم باشد تا مشخص شود روش درمانی جوابگو نیست.

چوبینه افزود: برای افرادی که هم مرکز درمانی‌شان مرکز درمانی قابل قبولی باشد و هم سن آنها در مرحله‌ای باشد که امکان تعدد و تکثر درمان ناباروری برایشان وجود داشته باشد، معمولاً در کتب مختلف و رفرنس‌های درمان ناباروری، تا پنج مورد تخمک‌کشی یا تخمک‌گیری که در واقع در اتاق عمل توسط پزشکان برای خانم انجام می‌شود، مطرح شده است.

وی گفت: باید این پنج مرحله برای فرد تکرار شده باشد تا در آن زمان، تصمیم درمانی دیگری برای این خانم یا این زوج اتخاذ شود. بنابراین، با روش‌هایی که اکنون در دنیا وجود دارد، در یک مرکز معتبر و با شرایط سنی مناسب، اگر زوجین بخواهند درمان را دنبال کنند، پنج نوبت IVF برای آنها لحاظ می‌کنیم.

بهترین سن فرزندآوری ۲۲ تا ۲۹ سالگی است

چوبینه درباره شرایط سنی مناسب باروری نیز اظهار کرد: بهترین شرایط این است که زوجین بین سنین ۲۲ تا ۲۹ سالگی برای باروری اقدام کنند و این بهترین شرایط سنی برای فرزندآوری است. هرچه سن پایین‌تر باشد، یعنی بین ۲۲ تا ۲۹ سالگی، شرایط بهتر است؛ اما اگر سن از این محدوده بالاتر برود، بهترین سن همان سنین نزدیک‌تر به ۲۹ سالگی است.

رئیس انجمن علمی تخصصی باروری و ناباروری ایران ادامه داد: معمولاً درباره خانم‌ها گفته می‌شود تا زمان یائسگی می‌توان امیدواری برای فرزندآوری داشت، اما اگر این امیدواری در سنین پایین‌تر ۱۰۰ یا ۹۰ درصد باشد، هرچه سن بالاتر می‌رود، این امیدواری به درصدهای پایین‌تر می‌رسد. برای مثال، یک خانم ۴۴ ساله که یک فولیکول یا تخمک دارد، با توجه به ذخیره تخمدانی، شرایط رحمی، شرایط هورمونی و همچنین شرایط اسپرم که در سنین بالاتر از مرد دریافت می‌شود، امیدواری برای فرزندآوری کاهش پیدا می‌کند.

چوبینه گفت: با این حال، تا زمان یائسگی و تا زمانی که ذخیره تخمدانی برای خانم وجود داشته باشد، حتی با همان یک سلول نیز یک امیدواری جزئی برای فرزندآوری وجود دارد، اما درصد موفقیت بسیار کاهش پیدا می‌کند. هرچه سن پایین‌تر باشد، ذخیره تخمدانی بهتر باشد، شرایط هورمونی خانم مناسب‌تر باشد و شرایط اسپرم آقا نیز بهتر و باکیفیت‌تر باشد، درصد موفقیت افزایش پیدا می‌کند.

هشدار درباره ادعاهای غیرعلمی در فضای مجازی

رئیس انجمن علمی تخصصی باروری و ناباروری ایران با هشدار نسبت به برخی ادعاهای مطرح‌شده در شبکه‌های اجتماعی درباره درمان ناباروری، اظهار کرد: بعضی مواقع در شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی به صورت عامیانه ادعاهایی مطرح می‌شود که با این روش‌ها می‌توانید صاحب فرزند شوید، اما این موضوع یک بحث علمی ثابت‌شده نیست.

وی تأکید کرد: چیزهایی قابل اطمینان هستند که هم خطرات کمتری برای افراد و زوجین داشته باشند، هم عوارض پزشکی و درازمدتی برای فرزندی که قرار است از این طریق به دنیا بیاید، به دنبال نداشته باشند و هم موفقیت آنها قطعی و ثابت‌شده باشد. این ادعاها گاهی باعث می‌شود بسیاری از خانواده‌ها دست به اقداماتی بزنند که بعداً خساراتی را برای خودشان یا فرزندی که احیاناً از آن روش به دنیا می‌آید، ایجاد می‌کند. این روش‌ها علمی و تأییدشده نیستند.

وی افزود: بهترین راه‌حل‌ها قطعاً با هماهنگی متخصصان انجام می‌شود. گاهی ممکن است متخصصان، برخی مسائل تغذیه‌ای، مشاوره‌های هورمونی یا مشاوره‌های سبک زندگی را در کنار روش‌های درمانی علمی که اثبات شده‌اند، برای زوجین در نظر بگیرند؛ این اقدامات می‌تواند مفید باشد. اما اینکه به‌طور مستقل گفته شود مثلاً از شیره انگور استفاده کنید یا فلان داروی خاص گیاهی را مصرف کنید، روش‌هایی نیستند که از نظر علمی و پژوهشی درباره آنها قطعیتی وجود داشته باشد و متأسفانه این موارد پشتوانه علمی کافی ندارند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: بعضی مواقع ممکن است برخی افراد داروها یا رفتارهایی را توصیه کنند که خطراتی را به‌خصوص برای خانم‌ها و حتی آقایان یا فرزندی که از این طریق به دنیا می‌آید، به دنبال داشته باشد. بنابراین حتماً توصیه من آن است که هر اقدامی را که می‌خواهند انجام دهند، با پزشکان متخصص در سراسر کشور مشورت کنند و مشاوره‌های لازم را دریافت کنند.